ชื่อนวัตกรรม : การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์เพื่อเสริมสร้างเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและ Soft Power ของจังหวัดลำปาง ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล 1 (บ้านแสนเมืองมูล) สังกัดสำนักการศึกษา เทศบาลนครลำปาง

ประเภทนวัตกรรม : SoftPower

ระดับการศึกษา : ประถมศึกษา

กลุ่มสาระการเรียนรู้ : วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

บทคัดย่อ/บทสรุป

          การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์ที่บูรณาการเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและ Soft Power ของจังหวัดลำปาง สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 , 2) เพิ่มความสามารถในการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์และทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักเรียน , และ 3) ส่งเสริมความภาคภูมิใจและความตระหนักในคุณค่าของเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่นลำปาง กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล 1 (บ้านแสนเมืองมูล) จำนวน 40 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) รูปแบบการเรียนการสอน, 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคอมพิวเตอร์และความรู้ด้านวัฒนธรรม, 3) แบบประเมินทักษะ Soft Power, และ 4) แบบวัดเจตคติ ความภาคภูมิใจ และความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างไม่เป็นอิสระต่อกัน (Paired-Samples t-test)

ผลการวิจัยพบว่า:

1. รูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมโดยรวมในระดับมากที่สุด (xˉ = 4.73) จากการประเมินของผู้เชี่ยวชาญ
2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคอมพิวเตอร์และความรู้เกี่ยวกับเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมลำปางของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
3. นักเรียนมีทักษะ Soft Power ด้านการสื่อสาร, เจตคติต่อการอนุรักษ์วัฒนธรรม และความภาคภูมิใจในท้องถิ่นอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด
4. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (xˉ = 4.48)

หลักการและเหตุผล

          ในยุคโลกาภิวัตน์และศตวรรษที่ 21 การพัฒนา Soft Power หรืออำนาจอ่อนของประเทศไทยได้กลายเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการสร้างเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมในเวทีโลก ประเทศไทยได้รับการจัดอันดับเป็นประเทศที่มีมรดกทางวัฒนธรรมมากที่สุดในโลกอันดับที่ 8 จากทั้งหมด 89 ประเทศ (กระทรวงการต่างประเทศ, 2567) โดยรัฐบาลได้กำหนดนโยบาย Soft Power ภายใต้แนวคิด "5F" ประกอบด้วย อาหาร (Food), ภาพยนตร์และวีดิทัศน์ (Film), การออกแบบแฟชั่นไทย (Fashion), ศิลปะการป้องกันตัวแบบไทย (Fighting), และเทศกาลประเพณีไทย (Festival) (กระทรวงวัฒนธรรม, 2566) ซึ่งสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับประเทศมากกว่า 1.45 ล้านล้านบาทในปี 2564 และตั้งเป้าหมายให้เพิ่มสัดส่วน GDP จากสินค้าและบริการทางวัฒนธรรมเป็นร้อยละ 15 ในปี 2570

          จังหวัดลำปางเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีศักยภาพสูงในการเป็นแหล่งขับเคลื่อน Soft Power ของประเทศไทย เนื่องจากมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่โดดเด่นและหลากหลาย ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ที่เก่าแก่ยาวนานตั้งแต่เขลางค์นคร เวียงละกอน นครลำปาง ซึ่งในปัจจุบันเป็นที่รู้จักในนาม "เมืองรถม้า" (วิกิพีเดีย, 2568) ด้านศิลปหัตถกรรมดั้งเดิมที่มีชื่อเสียงระดับโลก เช่น เครื่องเคลือบดิน เซรามิก ด้านสถาปัตยกรรมล้านนาโบราณ วัฒนธรรมการดำรงชีวิต และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สั่งสมมาเป็นเวลายาวนาน

          การศึกษาในศตวรรษที่ 21 จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและความต้องการของสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาทักษะการคิดเชิงระบบและการแก้ปัญหาของผู้เรียน การบูรณาการเนื้อหาท้องถิ่นเข้ากับการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์จะช่วยให้นักเรียนได้เรียนรู้เทคโนโลยีควบคู่ไปกับการสร้างความภาคภูมิใจในเอกลักษณ์ท้องถิ่นของตนเอง

          สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 6 ซึ่งอยู่ในวัยที่เริ่มสร้างอัตลักษณ์และมีความสามารถในการเรียนรู้เทคโนโลยีได้อย่างรวดเร็ว การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงระหว่างเทคโนโลยีกับวัฒนธรรมท้องถิ่นจึงเป็นโอกาสสำคัญในการปลูกฝังความรักและความภาคภูมิใจในท้องถิ่น พร้อมทั้งพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีเพื่อการสื่อสารและการนำเสนอ

          โรงเรียนเทศบาล 1 (บ้านแสนเมืองมูล) สังกัดสำนักการศึกษา เทศบาลนครลำปาง เป็นสถานศึกษาที่ตั้งอยู่ในใจกลางเมืองลำปาง มีความพร้อมทั้งด้านบุคลากรและเทคโนโลยี ประกอบกับนักเรียนส่วนใหญ่เป็นเด็กในพื้นที่ที่มีความใกล้ชิดกับวัฒนธรรมท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม จากการสำรวจเบื้องต้นพบว่า นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 40 คน มีนักเรียนร้อยละ 30 (12 คน) ที่มีปัญหาด้านความคิดสร้างสรรค์ในการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์ โดยนักเรียนกลุ่มนี้มักใช้เทคโนโลยีในลักษณะเป็นผู้รับสารมากกว่าผู้สร้างสรรค์ ขาดทักษะการคิดเชิงสร้างสรรค์ในการนำเทคโนโลยีมาใช้แก้ปัญหาหรือสร้างผลงานที่มีคุณค่า การขาดความเชื่อมโยงระหว่างการเรียนรู้เทคโนโลยีกับบริบทวัฒนธรรมท้องถิ่นทำให้นักเรียนไม่เห็นคุณค่าและความหมายของการเรียนรู้ ส่งผลให้ขาดแรงจูงใจในการพัฒนาผลงานที่สร้างสรรค์และสะท้อนเอกลักษณ์ท้องถิ่น สภาพปัญหาดังกล่าวจึงเป็นความท้าทายสำคัญที่ต้องการการพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงเทคโนโลยีกับ Soft Power ท้องถิ่นอย่างเป็นระบบ

          การวิจัยครั้งนี้จึงมุ่งเน้นการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์ที่บูรณาการเนื้อหาเกี่ยวกับเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและ Soft Power ของจังหวัดลำปาง โดยใช้การวิจัยในชั้นเรียน (Classroom Action Research) เป็นแนวทางในการศึกษาและพัฒนา เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้การใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ควบคู่ไปกับการสร้างความเข้าใจและความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมท้องถิ่น อันจะนำไปสู่การเป็นเยาวชนที่มีทั้งทักษะเทคโนโลยีและจิตสำนึกในการอนุรักษ์และเผยแพร่ Soft Power ของลำปางสู่สังคมในวงกว้าง

วัตถุประสงค์การวิจัย

          1. เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์ที่บูรณาการเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและ Soft Power ของจังหวัดลำปาง สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

          2. เพื่อเพิ่มความสามารถในการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์และทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล 1 (บ้านแสนเมืองมูล)

          3. เพื่อส่งเสริมความภาคภูมิใจและความตระหนักในคุณค่าของเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ท้องถิ่นลำปางผ่านการเรียนรู้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์

แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

1. ทฤษฎีการเรียนรู้และการสอน

1.1 ทฤษฎีการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์ (Constructivism Theory)

ทฤษฎีของ Jean Piaget และ Lev Vygotsky ที่เน้นการสร้างความรู้ของผู้เรียนผ่านประสบการณ์และการมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม ในบริบทของการวิจัยนี้ นักเรียนจะสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมลำปางผ่านการใช้เทคโนโลジีคอมพิวเตอร์ในการสำรวจ วิเคราะห์ และสร้างสรรค์ผลงานที่สะท้อนเอกลักษณ์ท้องถิ่น

การประยุกต์ใช้:

• ให้นักเรียนค้นคว้าและสร้างเนื้อหาดิจิทัลเกี่ยวกับวัฒนธรรมลำปางด้วยตนเอง

• การสร้างโครงงานคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมโยงกับภูมิปัญญาท้องถิ่น

• การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ผ่านการแก้ปัญหาด้วยเทคโนโลยี

1.2 ทฤษฎีการเรียนรู้เชิงสังคม (Social Learning Theory)

ทฤษฎีของ Albert Bandura ที่เน้นการเรียนรู้ผ่านการสังเกตและเลียนแบบพฤติกรรมของผู้อื่น รวมถึงการเรียนรู้ร่วมกันในชุมชน สำหรับการวิจัยนี้ นักเรียนจะเรียนรู้วัฒนธรรมลำปางจากผู้รู้ในชุมชนและถ่ายทอดต่อผ่านสื่อดิจิทัล

การประยุกต์ใช้:

• การเชิญผู้เชี่ยวชาญท้องถิ่นมาถ่ายทอดความรู้ผ่านระบบออนไลน์

• การสร้างชุมชนการเรียนรู้ดิจิทัลเกี่ยวกับวัฒนธรรมลำปาง

• การใช้เทคนิค Peer-to-Peer Learning ในการแบ่งปันความรู้

1.3 ทฤษฎีการเรียนรู้แบบเชื่อมโยง (Connectivism Theory)

ทฤษฎีของ George Siemens ที่เหมาะสมกับยุคดิจิทัล เน้นการเรียนรู้ผ่านเครือข่ายและการเชื่อมต่อข้อมูลจากแหล่งต่างๆ นักเรียนจะเรียนรู้การเชื่อมโยงความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมลำปางจากแหล่งข้อมูลดิจิทัลหลากหลาย

การประยุกต์ใช้:

• การสร้างแผนผังความรู้ (Knowledge Mapping) เกี่ยวกับวัฒนธรรมลำปาง

• การใช้เครื่องมือออนไลน์ในการรวบรวมและจัดระเบียบข้อมูล

• การพัฒนาทักษะการกรองและประเมินข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต

2. ทฤษฎีเทคโนโลยีการศึกษา

2.1 แบบจำลอง TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge)

แบบจำลองของ Mishra และ Koehler ที่บูรณาการความรู้ 3 ด้าน คือ เนื้อหา (Content) การสอน (Pedagogy) และเทคโนโลยี (Technology) เพื่อการจัดการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ

การประยุกต์ใช้:

• Content Knowledge: ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมและเอกลักษณ์ลำปาง

• Pedagogical Knowledge: วิธีการสอนที่เหมาะสมกับนักเรียนชั้น ป.6

• Technological Knowledge: ทักษะการใช้คอมพิวเตอร์และซอฟต์แวร์ต่างๆ

2.2 ทฤษฎี Technology Acceptance Model (TAM)

แบบจำลองของ Fred Davis ที่อธิบายปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับและใช้เทคโนโลยี ประกอบด้วย ความรู้สึกว่าใช้งานง่าย (Perceived Ease of Use) และความรู้สึกว่ามีประโยชน์ (Perceived Usefulness)

การประยุกต์ใช้:

• การออกแบบสื่อการเรียนรู้ที่ใช้งานง่ายสำหรับนักเรียน ป.6

• การสร้างแรงจูงใจให้นักเรียนเห็นประโยชน์ของการเรียนวัฒนธรรมผ่านคอมพิวเตอร์

• การประเมินความพึงพอใจในการใช้เทคโนโลยี

2.3 แบบจำลอง SAMR (Substitution, Augmentation, Modification, Redefinition)

แบบจำลองของ Ruben Puentedura ที่แสดงระดับการบูรณาการเทคโนโลยีในการเรียนการสอน ตั้งแต่การทดแทน การเสริม การปรับเปลี่ยน จนถึงการนิยามใหม่

การประยุกต์ใช้:

• Substitution: ใช้คอมพิวเตอร์แทนการเขียนมือในการบันทึกข้อมูลวัฒนธรรม

• Augmentation: เพิ่มมีเดียและเสียงในการนำเสนอเรื่องราวท้องถิ่น

• Modification: สร้างเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันเกี่ยวกับลำปาง

• Redefinition: พัฒนาระบบ Virtual Museum หรือ AR Cultural Experience

3. ทฤษฎีการพัฒนาอัตลักษณ์และวัฒนธรรม

3.1 ทฤษฎีอัตลักษณ์ทางสังคม (Social Identity Theory)

ทฤษฎีของ Henri Tajfel และ John Turner ที่อธิบายการสร้างอัตลักษณ์ผ่านการเป็นสมาชิกของกลุ่มสังคม ในการวิจัยนี้ นักเรียนจะพัฒนาอัตลักษณ์ในฐานะ "คนลำปาง" ผ่านการเรียนรู้และภาคภูมิใจในวัฒนธรรมท้องถิ่น

การประยุกต์ใช้:

• การสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของต่อวัฒนธรรมลำปาง

• การพัฒนาความภาคภูมิใจในท้องถิ่นผ่านกิจกรรมดิจิทัล

• การสร้างเครือข่ายเยาวชนรักษ์วัฒนธรรมลำปาง

3.2 ทฤษฎีทุนทางวัฒนธรรม (Cultural Capital Theory)

ทฤษฎีของ Pierre Bourdieu ที่อธิบายความรู้ ทักษะ และวัฒนธรรมที่สามารถนำมาใช้เพื่อความสำเร็จทางสังคม วัฒนธรรมลำปางจึงเป็นทุนที่มีค่าที่นักเรียนควรได้รับการพัฒนา

การประยุกต์ใช้:

• การพัฒนาความรู้เชิงลึกเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมลำปาง

• การสร้างทักษะในการถ่ายทอดวัฒนธรรมผ่านเทคโนโลยี

• การเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจของวัฒนธรรมท้องถิ่น

3.3 แนวคิด Soft Power

แนวคิดของ Joseph Nye ที่หมายถึงพลังอำนาจในการดึงดูดและโน้มน้าวใจผู้อื่นผ่านวัฒนธรรม ค่านิยม และนโยบาย โดยไม่ใช้กำลัง วัฒนธรรมลำปางสามารถเป็น Soft Power ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจ

การประยุกต์ใช้:

• การสร้างเนื้อหาดิจิทัลที่น่าสนใจเกี่ยวกับลำปาง

• การพัฒนาทักษะการสื่อสารเพื่อส่งเสริมท้องถิ่น

• การใช้เทคโนโลยีในการเผยแพร่วัฒนธรรมสู่ระดับชาติและนานาชาติ

4. ทฤษฎีการออกแบบการเรียนรู้

4.1 หลักการออกแบบการเรียนรู้แบบย้อนกลับ (Backward Design)

แนวคิดของ Grant Wiggins และ Jay McTighe ที่เริ่มต้นการออกแบบจากผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ต้องการ จากนั้นจึงออกแบบการประเมินและกิจกรรมการเรียนรู้

การประยุกต์ใช้:

• กำหนดเป้าหมายการเรียนรู้ที่ชัดเจนเกี่ยวกับวัฒนธรรมลำปางและทักษะคอมพิวเตอร์

• ออกแบบการประเมินที่สะท้อนความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรม

• สร้างกิจกรรมการเรียนรู้ที่นำไปสู่เป้าหมายที่กำหนด

4.2 แบบจำลอง ADDIE (Analysis, Design, Development, Implementation, Evaluation)

กระบวนการออกแบบระบบการเรียนการสอนที่เป็นระบบและครอบคลุม เหมาะสำหรับการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนใหม่

การประยุกต์ใช้:

• Analysis: วิเคราะห์ความต้องการของนักเรียน ครู และชุมชน

• Design: ออกแบบหลักสูตรและกิจกรรมการเรียนรู้

• Development: พัฒนาสื่อและเครื่องมือการเรียนการสอน

• Implementation: นำไปใช้จริงในห้องเรียน

• Evaluation: ประเมินผลและปรับปรุง

4.3 ทฤษฎีการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม (Experiential Learning Theory)

ทฤษฎีของ David Kolb ที่เน้นการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ ประสบการณ์จริง การสะท้อนคิด การคิดเชิงนามธรรม และการทดลองเชิงรุก

การประยุกต์ใช้:

• ให้นักเรียนได้สัมผัสวัฒนธรรมลำปางผ่านการท่องเที่ยวเชิงศึกษาและการใช้เทคโนโลยี

• การสะท้อนผลการเรียนรู้ผ่านการเขียน Blog หรือ Vlog

• การสร้างแนวคิดใหม่เกี่ยวกับการอนุรักษ์วัฒนธรรมด้วยเทคโนโลยี

• การนำไปปฏิบัติในโครงการจริง

5. ทฤษฎีการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

5.1 กรอบทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 (21st Century Skills Framework)

ประกอบด้วยทักษะ 4C คือ Critical Thinking, Creativity, Communication และ Collaboration ซึ่งจำเป็นสำหรับการเตรียมนักเรียนให้พร้อมสำหรับอนาคต

การประยุกต์ใช้:

• Critical Thinking: การวิเคราะห์และประเมินข้อมูลวัฒนธรรมจากแหล่งต่างๆ

• Creativity: การสร้างสรรค์ผลงานดิจิทัลที่สะท้อนเอกลักษณ์ลำปาง

• Communication: การสื่อสารเรื่องราวท้องถิ่นผ่านสื่อดิจิทัล

• Collaboration: การทำงานร่วมกันในโครงการพัฒนาวัฒนธรรมดิจิทัล

5.2 กรอบ STEM Education

การบูรณาการความรู้ด้าน Science, Technology, Engineering และ Mathematics เพื่อแก้ปัญหาในชีวิตจริง

การประยุกต์ใช้:

• Science: การศึกษาวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับงานหัตถกรรมลำปาง

• Technology: การใช้เทคโนโลยีในการอนุรักษ์และเผยแพร่วัฒนธรรม

• Engineering: การออกแบบและสร้างระบบดิจิทัลเกี่ยวกับวัฒนธรรม

• Mathematics: การใช้คณิตศาสตร์ในการวิเคราะห์ข้อมูลการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจ

6. สรุปการประยุกต์ใช้ทฤษฎี

การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์เพื่อเสริมสร้างเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและ Soft Power ของจังหวัดลำปาง จะใช้การบูรณาการทฤษฎีหลายทฤษฎีเข้าด้วยกัน เพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่สมบูรณ์และมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการให้นักเรียนเป็นผู้สร้างความรู้ด้วยตนเอง มีส่วนร่วมกับชุมชน และใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้และเผยแพร่วัฒนธรรม

ทฤษฎีเหล่านี้จะช่วยให้การวิจัยมีพื้นฐานทางวิชาการที่แข็งแกร่ง และสามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่ตอบสนองทั้งการพัฒนาทักษะเทคโนโลยีและการเสริมสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

คำสำคัญ: รูปแบบการเรียนการสอน, Soft Power, เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม, จังหวัดลำปาง, การวิจัยและพัฒนา

 การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอน

          1.ขั้นตอนการพัฒนา

          การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนใช้แบบจำลอง ADDIE ดังนี้

          ขั้นที่ 1 การวิเคราะห์ (Analysis)

1. วิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการ
2. วิเคราะห์ผู้เรียน
3. วิเคราะห์เนื้อหาวิชาคอมพิวเตอร์
4. วิเคราะห์เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมลำปาง
5. วิเคราะห์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้

          ขั้นที่ 2 การออกแบบ (Design)

1. กำหนดจุดประสงค์การเรียนรู้
2. ออกแบบเนื้อหาและกิจกรรมการเรียนรู้
3. ออกแบบสื่อการเรียนการสอน
4. ออกแบบการวัดและประเมินผล
5. จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้

          ขั้นที่ 3 การพัฒนา (Development)

1. พัฒนาสื่อการเรียนการสอน
2. พัฒนาเครื่องมือการวัดและประเมินผล
3. จัดทำคู่มือการใช้งาน
4. ทดลองใช้กับกลุ่มเล็ก (Try out)
5. ปรับปรุงแก้ไข

          ขั้นที่ 4 การนำไปใช้ (Implementation)

1. ปฐมนิเทศครูผู้สอน
2. จัดการเรียนการสอนตามรูปแบบที่พัฒนา
3. ติดตามและให้คำปรึกษา

          ขั้นที่ 5 การประเมินผล (Evaluation)

1. ประเมินผลระหว่างการพัฒนา (Formative Evaluation)
2. ประเมินผลหลังการพัฒนา (Summative Evaluation)

         2.องค์ประกอบของรูปแบบการเรียนการสอน

          รูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย

1. หลักการ
2. วัตถุประสงค์
3. เนื้อหา
4. กิจกรรมการเรียนรู้
5. สื่อและเทคโนโลยี
6. การวัดและประเมินผล

การวิเคราะห์ข้อมูล

        1. การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ

1. สถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละ
2. สถิติอนุมาน ได้แก่ t-test for dependent samples เพื่อเปรียบเทียบผลก่อนและหลังการทดลอง
3. One Sample t-test เพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยกับเกณฑ์ที่กำหนด

          3.8.2 การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ

1. การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากการสัมภาษณ์และการสังเกต
2. การสรุปประเด็นสำคัญและจัดกลุ่มข้อมูล
3. การตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลโดยการตรวจสอบแหล่งข้อมูล (Triangulation)

       2. เกณฑ์การประเมิน

1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน: ยอมรับที่ระดับ ≥ 70%
2. ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรม: ยอมรับที่ระดับ ≥ 75%
3. ทักษะ Soft Power: ยอมรับที่ระดับ "ดี" ขึ้นไป
4. เจตคติและความภาคภูมิใจ: ยอมรับที่ระดับ "เห็นด้วย" ขึ้นไป
5. ความพึงพอใจ: ยอมรับที่ระดับ ≥ 3.51 (จากคะแนนเต็ม 5)

ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง

          ประชากร

          ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล 1 (บ้านแสนเมืองมูล) สังกัดสำนักการศึกษา เทศบาลนครลำปาง ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 40 คน

          กลุ่มตัวอย่าง

          กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล 1 (บ้านแสนเมืองมูล) จำนวน 40 คน

สรุปผลการวิจัย

1. ด้านการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอน: รูปแบบการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์ที่บูรณาการเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและ Soft Power ของจังหวัดลำปางที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น มีความเหมาะสมในภาพรวมอยู่ในระดับ "มากที่สุด" (xˉ = 4.73) จากการประเมินของผู้เชี่ยวชาญ
2. ด้านผลสัมฤทธิ์และความรู้ของผู้เรียน: ภายหลังการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบที่พัฒนาขึ้น พบว่านักเรียนมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคอมพิวเตอร์ และมีความรู้เกี่ยวกับเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมลำปาง สูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
3. ด้านทักษะและเจตคติของผู้เรียน:
   • ทักษะ Soft Power ด้านการสื่อสารของนักเรียนในภาพรวมอยู่ในระดับ "ดีเยี่ยม" และ "ดี"
   • เจตคติต่อการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นและความภาคภูมิใจในท้องถิ่นของนักเรียนอยู่ในระดับ "มาก"
   • ความพึงพอใจของนักเรียนต่อรูปแบบการเรียนการสอนโดยรวมอยู่ในระดับ "มากที่สุด"

ลิงค์เอกสารประกอบการใช้งาน คลิ๊กที่นี่!!!